Anal fissür (makat çatlağı) nedir? Makat çatlağı nasıl tedavi edilir? Makat çatlağına ne iyi gelir? Makat çatlağı ağrısına ne yapılabilir? Tüm bu soruların cevaplarını bu yazımızda bulabilirsiniz.

Makat çatlağı veya diğer ismiyle anal fissür, makat bölgesindeki deride çeşitli nedenlere bağlı olarak oluşan yırtık veya çatlaktır. Makat bölgesi, yapısı ve bulundurduğu çok sayıdaki sinir uçları nedeniyle oldukça hassas bir yapıya sahiptir. Bu nedenle makat çatlağı görünüş olarak küçük olmasına karşın verdiği rahatsızlık çok belirgindir. Yeni oluşmuş, ilk bir aylık dönemdeki yırtıklara “akut anal fissür”, daha uzun süreli ve meme (şişlik) yapmış yırtıklara da “kronik anal fissür” (KAF) denir. Kadın-erkek her yaş grubunda görülebilir. Genelde çatlak yüzeysel olarak başlar ve hızla derinleşip alttaki iç kasa kadar ulaşabilir. Bu durumda hastalık kronik hale gelir.

Makat çatlağı belirtileri nelerdir?

Makatta çatlak sorunu yaşayan tüm bireylerde hastalığın belirtileri hemen hemen aynıdır. Fakat çatlağın boyutuna bağlı olarak hissedilen belirtilerin şiddeti kişiden kişiye farklılık gösterebilir. En yaygın belirtiler şu şekildedir:

  • Dışkılama sırasında yırtılma veya cam parçası çıkarma hissi
  • Makatta ağrı, yanma ve şişlik
  • Kanama veya hafif kan sızıntısı
  • Dışkılama güçlüğü

Yırtılma bölgesinde kaşıntı ve tahriş

Makat çatlağında en belirgin olan ağrı ve yanmadır. Bu ağrı dışkılama sonrası şiddetlenir ve sonrasında saatlerce devam edebilir, hatta kimi hastalarda hiç dinmeyen bir ağrı söz konusu olabilir. Dışkılama sonrası çatlağın yırtılmasıyla kanamalar da ortaya çıkabilmektedir. Bu kanamalar damla damla veya tuvalet kağıdına bulaşan ince çizgiler şeklinde görülebilmektedir. Nadiren de olsa çatlak tabanında damar varsa şiddetli kanama yapabilir.
Tüm bu belirtiler genellikle makat çatlağını işaret eder. Başka bazı hastalıklarda da benzer belirtiler görülebildiğinden karıştırılabilir. Bu nedenle yukarıdaki belirtilerin görülmesi durumunda hastalar mutlaka bir hekime başvurmalıdır.

Makat çatlağı nedenleri nelerdir?

makat çatlağı nedenleri nelerdir?

Makat çatlağına sebep olan belli başlı sebepler şunlardır;

  • Kabızlık ve sert dışkılama
  • Fazla ıkınma
  • Şiddetli ishal
  • Bazı hastalıklar (Crohn hastalığı ve ülseratif kolit)
  • Gebelik ve doğum
  • Ters ilişki sonucu makat kaslarının zorlanması
  • Makat bölgesinde travma (lavman, rektal termometre, v.b.)
  • Genetik faktörler

Makat çatlağı tanısı nasıl konulur?

Makat çatlağı tanısı uzman bir hekim tarafından yapılacak detaylı fiziki muayene ile kolaylıkla konulabilir. Gerekli görüldüğü durumlarda Makat ve kalın bağırsak durumuna bakmak için endoskopi işlemleri de uygulanabilir. Makat çatlağı hastalarının bir kısmında küçük yapılı bir memenin oluşumu söz konusu olabilmektedir. Bunlar bazı durumlarda hemoroid (basur) memesi ile karıştırılabilmektedir. Makatta çatlak ve buna bağlı ağrı şikayeti ile kliniklere başvuran hastaların altta yatan farklı bir bağırsak hastalığı veya sindirim sorununun tespit edilmesi halinde çatlağın tedavisine ek olarak bunlara yönelik bir tedavi planı da belirlenebilir.

makat çatlağı tedavisi nasıldır?

Makat çatlağı tedavisi nasıldır?

Makat çatlağının tedavisinde ilk olarak kabızlık sorunu ortadan kaldırılmalıdır. Kabızlık nedir ve ne iyi gelir? İsimli yazımızı inceleyebilir ve kabızlığa neler iyi gelir, neler yapılabilir ve nasıl bir beslenme düzeni gereklidir öğrenebilirsiniz. Beslenme düzenine dikkat etmesine karşın spastik kolon, bağırsak tembelliği gibi nedenlere bağlı olarak kabızlık sorunu devam eden hastalarda veya doğum sonrasında makat çatlağı sorunu ile karşılaşan kişilerde dışkı yumuşatıcı ilaç kullanımı önerilebilir. Ayrıca sıcak su ile yapılacak oturma banyoları, ağrı kesici krem ve ilaçların kullanımı  gibi uygulamalar da makat çatlaklarının iyileştirilmesinde yardımcıdır. Oturma banyosu hakkında bilgiler için tıklayabilirsiniz.

Uzun süredir devam eden, tedavi edilmemiş ve çatlak yüzeyi genişlemiş, meme oluşumu gelişmiş makat çatlaklarında cerrahi operasyon gerekebilir.

İnternal sfinkteroktomi: Kronik hale gelmiş Makat çatlaklarının tedavisinde sıklıkla tercih edilir ve makat iç kasının kesilip gevşetilmesi şeklinde uygulanır. Genel veya lokal anestezi altında uygulanabilmektedir. Hastaların 48 saat gibi bir süre içerisinde günlük yaşamına dönmesi mümkün olabilmektedir. Etki oranı %90 civarındadır.

botoks enjeksiyonu:  Son yıllarda kullanılmaya başlanmış olup uygun şartları taşıyan hastalarda anestezi gerektirmeden çok kısa bir sürede uygulanabilir. Makatta iç anal sinirlerin belirli noktalarına botulinum toksini verilerek kastaki kasılma durumu çözülmeye çalışılır.

Hemothol Sprey: İçerdiği bitki özleri yara iyileşmesi, bozulmuş dokuyu düzenleme ve ağrıyı gidermede etkilidir. Yan etkisi olmayan bu %100 bitkisel karışım %90 etki oranıyla makat çatlağı tedavisinde en etkili yöntemlerinden biridir.